Darıca Belediyesi ile Kocaeli Valiliği arasında 2014 yılının son gününde imzalanan protokol çerçevesinde kagir yığma, kısmi bodrum + zemin kat + 1 normal kattan oluşan ‘Eski Tekel Binası-Diposta’ incelenmiş ve malzeme kalitesinin tespitine yönelik yerinde yıkıntısız deneyler yapılmış, temel derinliği tespit edilmiş olup, yapı analiz sonuçlarına göre güçlendirilmiş ve uygulama paftaları hazırlanarak 2015 yılında restorasyon çalışmasına başlanıp, 2018 yılında tamamlanarak kullanıma hazır hale getirilmiştir. Bina, Darıca Belediyesi tarafından Millet Kütüphanesi olarak kullanılmaktadır.

Osmanlı topraklarında tütün üretimi 18. yüzyılda başlamış olsa da 16. yüzyıldan itibaren ülkeye değişik yollardan tütün sokuluyordu. Değişik vergiler altında tütün rejisi (tekel) 1872 yılına kadar devam etti. Dış borç açığını kapatamaz hale gelen İmparatorluk 1872 yılında Dersaadet, Adalar ve kente üç saat mesafede bulunan tüm yerlerde tütün alımı ve satımını beş yıllığına 100.000 Osmanlık altını karşılığında Galata Bankerlerinden Georgie Zarifi ve Chirstakis Zagrafos’a verdi. Kısa süre sonra Darıca Tütün Rejisi Rum Okulu’nun yanında Diposta denilen binada hizmete girdi. Şirketin Darıca kolunun başına İlias Giagtzidis getirildi.

Önceden tekel binası olarak kullanılan basit dikdörtgen planlı iki katlı binadır. Birinci kata yol tarafından büyük bir kapıdan girilir. Bu kapının hemen sağından ağaç merdivenle ikinci kata çıkılır. İkinci katın zemini ağaç döşemeden yapılmıştır. Bir Rum tüccarı bu binanın birinci katını depo, ikinci katını ise dikiş makinesi, mutfak eşyaları gibi malların satış yeri olarak daha sonra Tahir Kavala burayı tütün deposu olarak kullanmıştır.

Kaynak:
[1]Kolcuoğlu, K. M.(2013). Kerem Mutlu Karye-i Darıca’dan Darıca İlçesine. İstanbul: Cınıus Yayınları
[2]https://www.otsproje.com.tr/tr/proje-detay/darica-tekel-binasi.html?I=195