Başiskele İlçesi Doğantepe Mahallesi sınırlarında yer alan Kirazdere’nin bir kolu olan Çuhane Deresi üzerinde bulunan Çuhane Barajı ve Hidroelektrik Santrali, Kocaeli’nin elektrik üretimi yapılan ilk tesisleri arasında yer alıyor. Osmanlı ordusunun giysi talebini karşılamak amacıyla, 1843 yılında Osmanlı Devleti tarafından İzmit Fabrika-i Hümayunu(İzmit Çuha Fabrikası) kurulmuştur. 1930 yılında ise Almanlar’a, İzmit Çuha Fabrikası tesislerinin dokuma atölyesi ve bedesten gibi yerlerinin elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla, bir hidroelektrik santrali kurdurulmuştur. Baraj da aynı dönemde santralle beraber inşa edilmiştir.

Kocaeli’nin sanayi mirası içinde yer alan baraj ve hidroelektrik santrali, 1930’lu yılların teknolojisini yansıtması açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca tarihi hidroelektrik santralinde, 1990’lı yıllarda bile sembolik olarak elektrik üretildiği biliniyor. Hidroelektrik santrali; içinde makine dairesinin bulunduğu kapalı bir mekân ile onun önündeki su sistemi ve köprüden meydana geliyor. Tesis, Cumhuriyet Dönemi’nin ilk yıllarında inşa edilmiş ve günümüze gelebilmiş örneklerden birisidir. Baraj bölümü ise 1.200 metrekarelik alanda betonarme olarak inşa edilmiş.

Hidroelektrik santrali tesisi içinde makine dairesinin bulunduğu kapalı bir mekandan ve onun üstündeki su sistemi ve köprüden meydana gelir. Küçük bir hidroelektrik santrali olan yapı ve mekanik aksamlar bugün dahi sağlam ve çalışabilir durumdadır. Fabrikanın elektrik ihtiyacı için kurulmuştur.

İstanbul II nolu Kültür ve Tabiat Varlıkları Bölge Kurulu’nun 25.06.1998 tarih ve 4861 sayılı kararı ile tescil edilmiştir.

Kaynak:
[1]https://www.kocaeli.bel.tr/tr/main/news/haberler/3/90-yillik-santral-gun-yuzune-cikiyor/17098
[2]https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/kocaeli/kulturenvanteri/kosekoy-cuhane-baraji
[3]https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/kocaeli/kulturenvanteri/kosekoy–cuhane-hidroelektrik-santrali