Çeşme, Pertevpaşa Külliyesi’nin kıble avlusunun güneybatı köşesinde “Çeşme-i Latif-i Pertev Mehmet Paşa,  987” kitabesini  havi  büyük bir çeşmedir. Bu çeşme biri  yolculara, diğeri de hayvanlara ait olmak üzere iki  kısımdır.  Üzerinde kitabe  bulunan,  düzgün kesme  taş örgülü, sivri  kemerli çeşme insanlar tarafından kullanılandır. Bunun güneyinde moloztaş duvar örgülü ve tuğla, sivri  kemerlerden oluşan yan yana iki  niş içinde hayvanlar için yapılmış olan çeşmeler yer alır. Bugün suyu akmayan çeşmelerin yalakları da yol seviyesinin altında kalmış ve tekneleri dolmuştur. İnsanlar tarafından kullanılan çeşmenin arkasında sekizgen kasnak üzerine bir kubbeyle örtülü su haznesi bulunur.

Kaynak:
AYYILDIZ, S.,  Kocaeli’de Su Medeniyeti ve Merkez ilçe İzmit’te Osmanlı’dan Günümüze Kalan Sarnıçlar, Şadırvanlar, Çeşmeler ve Hamamlar.Mimarlık, Planlama ve Tasarım’da Akademik Araştırmalar, Gece Kitaplığı, Nisan 2018, Ankara