İzmit ilçesi Akmeşe yerleşiminin doğusunda dere yatağı kenarında yer alan değirmen uzun yıllardır kullanılmaması nedeniyle tahrip olmaktadır. Etrafı da dere yatağının taşıdığı balçık ile dolmuştur. Ayrıca kaçak kazılar nedeniyle de tahrip olmaktadır.

Beşik çatılı tuğla örgülü yığma yapı, İzmit ve çevresinde su tribününden yararlanarak çalışan ilk modern değirmendir. Bu değirmen konumu nedeniyle uzun yıllar İzmit-İstanbul-Adapazarına buğday getirilerek aralıksız çalışmasına devam etmiş ancak modern un fabrikalarının kurulması ile işlevini yitirmiştir.

Bölgenin yerel malzemesi kullanılarak dikdörtgen planlı yaklaşık 9.55×12.93 m boyutlarında inşa edilen değirmen, eğimli bir arazide konumlandığından yakın çevresinde yapılmış müdahale ve doğal koşullar sonucu meydana gelmiş değişikliklerle yapı zemin ilişkisi bozulmuş, cephe yüksekliklerinde farklılıklar meydana gelmiştir. Ahşap hatıllı, kaba yonu taş ve tuğla almaşık örgülü yığma yapının derzleri harçla ve küçük taşlarla doldurulmuştur. Kireç esaslı sıvayla badana uygulaması yapılan Akmeşe Değirmeni’nde dış cephenin özgün rengi bilinmemekte birlikte günümüzde sarı renk boyalıdır. Çatı biçimlenişi bakımından beşik çatı olan yapıda kaplama malzemesi marsilya tipi kiremit kullanılmış ve tavanı ahşap çatı strüktüründen oluşmaktadır.

Kaynak:

[1]https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/kocaeli/kulturenvanteri/akmese-degirmeni

[2]VAROL AKÇAKAYA Aynur (2019). “İzmit Akmeşe Değirmeni’nin Mimari Analizi ve Koruma Önerileri Gebze Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli.